اختلاط بتن

تعیین طرح اختلاط بتن یا تعیین نسبت مخلوط های بتن، روندی است که طی آن می توان به ترکیب درست سیمان، سنگدانه ها، آب و مواد افزودنی برای ساخت بتن طبق مشخصات داده شده، رسید. با اینکه تا به امروز چندین اصل فنی دقیق در مورد تعیین نسبت اختلاط بتن ثبت شده، اما به دلایل مختلف ثابت شده که این روندها متکی بر مبانی علمی نبوده و بیشتر یک هنر تجربی محسوب می‌گردد.

هر چند که اغلب ما مهندسین با موضوعاتی که روابط ساده مشخصی (مانند رابطه کمانش عضو فشاری – رابطه اویلر) برای آنها تدوین نشده، احساس راحتی نمی کنیم اما با علم به این موضوع که نسبت های اختلاط می توانند تاثیر بسزایی در قیمت و خواص بتن (از قیبل کارایی، مقاومت و دوام) داشته باشند، ناگزیر با درک اصول اساسی و مقداری تمرین می توانیم این هنر تجربی را بیاموزیم که اتفاقا به موجب آن پاداش زیادی (از جمله کاهش قیمت و افزایش مقاومت بتن) نصیب ما خواهد نمود.

• مخلوط کن باید با سرعت توصیه شده از طرف کارخانه سازنده چرخانده شود (طبق ASTM C94/C94M).
• ترتیب ورود مواد متشکله بتن به مخلوط کن باید متناسب با نوع مخلوط کن و نوع بتن باشد.
• اختلاط با کامیون های مخلوط کن باید بر اساس ضوابط و مندرج در استاندارد ملی شماره 6044 صورت گیرد .
• نقل و انتقال ،پیمانه کردن و اختلاط مصالح بتن با ضوابط استاندارد(مشخصات بتن آماده )یا (مشخصات بتن تهیه شده از طریق پیمانه کردن حجمی و اختلاط پیوسته، طبق ASTM C685/C685M )مطابقت داشته باشد .

تعیین طرح اختلاط بتن را به‌صورت گام‌به‌گام بر اساس ضوابط ACI 211.1 (Standard Practice for Selecting Proportions for Normal, Heavyweight, and Mass Concrete) برای انتخاب نسبت های اجزای بتن معمولی به روش حجم مطلق (که دارای دقت بیشتری نسبت به روش وزنی است) به صورت زیر است:

گام اول: انتخاب اسلامپ

گام دوم: انتخاب اندازه حداکثر سنگدانه ها

گام سوم: تخمین آب مخلوط و درصد هوا

گام چهارم: انتخاب نسبت آب به سیمان

گام پنجم: محاسبه مقدار سیمان

گام ششم: تخمین مقدار سنگدانه های درشت

گام هفتم: تخمین مقدار سنگدانه ریز

گام هشتم: تنظیم رطوبت بتن

گام نهم: ساخت و تنظیم دستهٔ آزمایشی (بچ آزمایشی) — تهیهٔ یک دستهٔ کوچک آزمایشی طبق نسبت‌های محاسبه‌شده و اصلاح نهایی نسبت‌ها بر اساس کارایی و مشخصات واقعی مصالح کارگاه.