چرا نگهداری بتن مهم است؟
وقتی آب و سیمان با هم مخلوط میشوند، واکنشی شروع میشود که کمکم بتن را سفت و محکم میکند. سرعت این واکنش به چند چیز بستگی دارد: هرچه هوا سردتر باشد، این واکنش کندتر پیش میرود؛ اگر آب یا خاک محل مواد مضر مثل سولفات داشته باشد، به بتن آسیب میرساند؛ و هرچه بتن در روزهای اول مرطوبتر بماند، محکمتر و باکیفیتتر میشود.
نکات نگهداری از بتن تازه
- در ۲۴ ساعت اول، سطح بتن باید همیشه خیس بماند و هیچوقت خشک نشود.
- از روز دوم تا پایان روز هفتم هم باید مرتب به بتن آب بدهید تا سطح آن خشک نشود؛ در گرمای تابستان باید دفعات آبیاری را بیشتر کنید. قطع و وصل کردن آب بدتر از کمی دیر شروع کردن آبیاری است.
- برای آبیاری از آب تمیز و آشامیدنی استفاده کنید. در هوای گرم، آب خنک بهتر است. در هوای سرد، آب سرد یا یخزده نریزید تا بتن یخ نزند.
- برای اینکه رطوبت ستونها از بین نرود، میتوانید روی آنها گونی خیس یا نایلون بکشید.
- اگر آب داخل بتن تازه یخ بزند، بتن آسیب دائمی میبیند و دیگر مقاومت لازم را بهدست نمیآورد. در هوای سرد، بتن تازه را با پشم شیشه، نایلون یا گونی بپوشانید و از باد سرد دور نگه دارید.
نگهداری بتن یعنی چه و چقدر طول میکشد؟
بعد از بتنریزی، مهمترین کار نگهداری از بتن تا وقتی است که بهاندازه کافی سفت شود.
روشهای رایج نگهداری بتن
لایهٔ آب روی سطح
نگه داشتن یک لایه آب روی سطح بتن (مثل یک حوضچه کوچک) — سطح را همیشه خیس نگه میدارد.
آبپاشی مداوم
برای جاهایی که هوا گرم است و امکان ساخت حوضچه آب نیست، با آبپاش روی بتن آب میپاشند.
پوشاندن با پارچه خیس
گونی یا کرباس خیس روی بتن پهن میشود؛ روش مناسب و رایجی است.
پوشاندن با نایلون
از تبخیر آب جلوگیری میکند؛ اگر پاره شود اثر خودش را از دست میدهد، پس باید مراقب سالم ماندنش بود.
نگهداری بر اساس نوع عضو سازه
شناژ افقی روی سنگچینی
نگهداری را همان چند ساعت اول بعد از بتنریزی، بهمحض اینکه سطح بتن آسیب نمیبیند، شروع کنید. بعد از ۲۴ ساعت قالب را باز کنید و همه سطوح در دسترس را دوباره کامل آب بدهید. این کار باید حداقل یک هفته ادامه پیدا کند و در این مدت هیچ باری روی بتن نگذارید. توجه: ۲۴ ساعت فقط زمانِ شروعِ آبیاری است؛ بازکردنِ واقعیِ قالبِ باربر باید بر اساسِ رسیدنِ بتن به حدودِ ۷۰٪ مقاومتِ طرح (طبق ACI 347) و تأییدِ مهندسِ ناظر باشد، نه صرفاً گذشتِ زمان.
شناژ عمودی (بین دیوارها)
برای جلوگیری از فشار زیاد به قالب، ارتفاع هر مرحله بتنریزی شناژ عمودی را بیشتر از ۱.۵ متر نگیرید. از ۲۴ ساعت بعد بتنریزی شروع به آب دادن کنید. قالب را فقط زمانی باز کنید که بتن مقاومت کافی گرفته باشد (این را مهندس ناظر تعیین میکند، نه یک عدد ثابت). حتی بعد از باز کردن قالب هم آبیاری کامل با شلنگ را تا پایان هفته اول ادامه بدهید.
سقف تیرچهبلوک
آبیاری سقف را از همان ۱۰ تا ۱۵ ساعت اول بعد از بتنریزی شروع کنید، ترجیحاً با ایجاد یک لایه آب روی سطح سقف. سقف بهخاطر سطح بزرگ و در معرض هوا بودنش بیشتر از هر عضو دیگری در خطر ترک خوردن است؛ به همین دلیل آبیاری آن باید با دقت و بدون قطعی حداقل ۷ روز کامل ادامه پیدا کند.
این سه بازه (شناژ افقی، شناژ عمودی، سقف تیرچهبلوک) هرکدام روی زمان شروع و روش تأکید دارند، اما همه بر سر یک قاعده مشترک هستند: نگهداری مرطوب پیوسته حداقل تا پایان هفته اول، صرفنظر از نوع عضو.
هوای خیلی گرم و خیلی سرد
- در هوای خیلی گرم، بلافاصله بعد از بتنریزی روی سطح بتن گونی خیس بکشید تا آب آن سریع تبخیر نشود.
- در هوای سرد، روی بتن پشم شیشه بکشید و مطمئن شوید زیر بتن هم گرم نگه داشته میشود تا یخ نزند.
نمونهگیری برای آزمایش مقاومت بتن
نمونههای بتن (کیوب یا سیلندر) را در ۲۴ ساعت اول جابجا نکنید. بعد از آن به آزمایشگاه ببرید و تا ۲۸ روز در حوضچه آبآهک نگهداری کنید تا مقاومت واقعی بتن مشخص شود.
- در زمستان، نمونهها را در ۲۴ ساعت اول جای گرم نگه دارید تا یخ نزنند.
- در تابستان، نمونهها را در سایه و دور از نور مستقیم آفتاب بگذارید.
عدد ۲۸ روز برای نمونههای آزمایشگاهی است، نه برای خود بتنِ ریختهشده در کارگاه. بتن سازه فقط تا ۷ روز اول نیاز به آبیاری پیوسته دارد.
تعهد کارخانه به کیفیت
برای اینکه کیفیت بتن در هر فصل ثابت بماند، دنا بتن آپادانا در زمستان از آب گرم و در تابستان از یخ (بعد از بارگیری تراکمیکسر) استفاده میکند تا دمای بتن همیشه در محدوده مجاز باشد.
مطالب مرتبط
عملآوری بتن (کیورینگ)
راهنمای فنیتر عملآوری، بر اساس ACI 308.
پیشگیری از ترکخوردگی بتن
۱۰ عامل کارگاهی که باعث ترک بتن میشوند.
راهنمای فنی بتن (هاب)
بروشورهای بتنریزی هوای گرم/سرد و تنظیم اسلامپ.