دمای مجاز بتن
طبق استاندارد ACI 305.1 (آمریکا)، دمای بتن در لحظه تحویل نباید از حد مشخصی بالاتر برود. طبق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان/آبا (ایران)، این حد برای بتن معمولی و بتن حجیم جداگانه و پایین‌تر تعریف شده. عبور از این حدود باعث افت سریع کارایی، گیرش زودرس و کاهش مقاومت نهایی می‌شود.
نرخ تبخیر به چهار عامل هم‌زمان بستگی دارد: دمای هوا، دمای بتن، رطوبت نسبی و سرعت باد. در روزهای گرم و بادی تهران، این نرخ می‌تواند خیلی زودتر از چیزی که تصور می‌شود به آستانه خطر برسد — حتی وقتی دمای هوا «فقط» ۳۲–۳۴ درجه است.
خطر اصلی: ترک خمیری (Plastic Shrinkage)
وقتی سرعت تبخیر آب سطحی از سرعت آب‌اندازی بتن (Bleeding) بیشتر شود، سطح بتن هنوز خمیری، جمع می‌شود و ترک می‌خورد — این ترک‌ها معمولا موازی و کم‌عمق‌اند ولی از نظر ظاهری و دوامی مشکل‌سازند.
روش اجرایی — قبل، حین و بعد بتن‌ریزی
بتن‌ریزی را به ساعات خنک روز (اوایل صبح یا اواخر بعدازظهر) منتقل کنید. قالب، آرماتور و زیرسازی را با آب خنک کنید تا گرمای جذب‌شده به بتن تازه منتقل نشود. از سایه‌بان موقت برای مسیر پمپاژ و سطح کار استفاده کنید.
زمان توقف میکسر زیر آفتاب را به حداقل برسانید. بتن را در لایه‌های نازک‌تر و با سرعت بیشتر بریزید تا فاصله زمانی ریختن تا پرداخت کوتاه بماند.
سطح را فورا با پوشش پلاستیکی، پارچه مرطوب یا ماده عمل‌آورنده تبخیر (Evaporation Retardant) بپوشانید — حتی پیش از گیرش نهایی. تأخیر در پوشش، رایج‌ترین علت ترک خمیری در کارگاه‌های تهران است.
در هوای گرم، عمل‌آوری باید زودتر شروع و طولانی‌تر ادامه یابد (به بخش «عمل‌آوری بتن» مراجعه کنید).